Mutfak gideri neden sık tıkanır, nasıl önlenir?

Evye birkaç ayda bir doluyorsa sebep şanssızlık değil, borunun içine kat kat sıvanan yağdır. Yağın boruda ne yaptığını, hangi alışkanlığın hattı daralttığını ve evye yavaşladığında evde neleri güvenle deneyebileceğinizi anlatıyoruz.

İçinde su birikmiş, akmayan mutfak evyesi Dolu evye
Su evyede bekliyorsa boru çoktan daralmıştır; son bulaşık yalnızca bardağı taşıran damladır.

Kısaca

  • Mutfak giderini en çok yemek yağı tıkar: boruda soğur, katılaşır, çepere yapışır.
  • Yağı evyeye dökmeyin. Tavayı kâğıt havluyla silin, tabağı çöpe sıyırın, gidere süzgeç takın.
  • Kaynar su ve lavabo açıcı çare değil: biri boruyu ve contayı yorar, öteki giderde bekler.
  • Sifonu temizlediniz, evye yine boşalmıyorsa zorlamayın, arayın: 0535 818 57 30

Asıl suçlu: boruda donan yağ

Tavadan evyeye dökülen yağ sıcaktır, su gibi akar; insan "gitti" sanır. Gitmez. Evyenin altındaki boru soğuktur; yağ birkaç karış ileride soğur, koyulaşır ve borunun iç yüzeyine tutunur. Tereyağı, margarin, kuyruk yağı ve et suyunun yağı çabuk donar. Sıvı yağ donmasa bile çepere bulaşır, üstüne gelen artığı tutar.

Boru bir seferde kapanmaz. Her bulaşıkta ince bir kat daha eklenir, geçit içten içe daralır. Su bir süre daha geçtiği için kimse fark etmez. Bir gün bir avuç pirinç o dar yere takılır ve evye dolar. Tıkayan pirinç gibi görünür; asıl işi aylardır biriken yağ yapmıştır.

Sıcak su ve deterjan yağı çözmez mi?

Yumuşatır, ama yok etmez. Deterjanlı sıcak su yağı biraz ileri taşır; su soğuyunca yağ borunun daha derin bir yerinde yeniden katılaşır. Evyenin hemen altı temiz kalır, tıkanıklık elinizin ulaşamayacağı yere, duvarın içine taşınmış olur.

Yağın üstüne ne yapışır?

Yağ tutmuş boru sinek kâğıdına benzer: süzgeçten kaçan ne varsa üstünde kalır. Mutfak hattını açtığımızda yağın içinden en sık şunlar çıkar.

Evyeye giden Boruda ne yapar Doğrusu
Pirinç, makarna, bulgur Suda şişmeyi sürdürür; yağlı çepere yapışıp hamur kıvamına gelir. Tabağı yıkamadan önce çöpe sıyırın.
Çay ve kahve telvesi Suda erimez. Dirseklerde çöker, yağla karışınca çamurlaşır. Demliği ve cezveyi çöpe boşaltın.
Yumurta ve sebze kabuğu, çekirdek Sifonda ya da ilk dirsekte takılır; arkasından geleni tutar. Süzgeçte kalanı gidere itmeyin, çöpe atın.
Un ve hamur artığı Suyla tutkal gibi olur; öbür artıkları birbirine bağlar. Kabı önce kuru kâğıt havluyla sıyırın.
Yağlı tencere suyu, sos Sıvı diye dökülür; içindeki yağ boruda ayrışıp katılaşır. Soğumaya bırakın, üstte donan yağı alıp çöpe atın.

Bulaşık makinesi ve çift gözlü evye aynı hatta bağlıdır

Bulaşık makinesinin gider hortumu çoğu evde evye sifonuna bağlanır. Yani makinenin yağlı, deterjanlı suyu da evyenin borusundan gider. Hat daraldığında bunu önce makine belli eder: musluktan su azar azar akar, makine ise suyunu pompayla, bir anda basar. Dar boru o kadar suyu alamaz; köpüklü su evyenin giderinden yukarı çıkar.

Bunu görenler genellikle makinenin bozulduğunu düşünür. Çoğu zaman makinede bir şey yoktur; hat açılınca o da düzelir. Tabakları sıyırmadan dizmek ise sorunu büyütür: makinenin filtresi iri parçayı tutar, yağı tutmaz.

Çift gözlü evyede iki gözün gideri, evyenin altında tek bir sifonda birleşir. Tıkanıklık birleşme yerinden sonraysa bir göze dökülen su öbür gözden geri çıkar. Gözlerden biri rahat akıyor, öbürü akmıyorsa sorun o gözün kendi süzgecinde ya da kısa bağlantısındadır; ikisi birden doluyorsa hat tıkalıdır.

Tam kapanmadan önce gelen işaretler

Mutfak gideri kapanmadan haftalar önce haber verir. Şunlardan birini fark ettiyseniz iş henüz kolayken davranın.

  • Su her hafta biraz daha geç iniyor

    Musluğu kapatınca evyenin dibinde bir süre su kalıyor.

  • Evye boşalırken gurulduyor

    Su dar yerden geçerken hava sıkışır; ses oradan gelir.

  • Giderden ekşi, yağlı bir koku geliyor

    Boruda bekleyen artık bozulur; evyeyi ovmak kokuyu gidermez.

  • Makine boşaltırken evyede su yükseliyor

    Hat, makinenin bir anda bastığı suyu artık alamıyor demektir.

Tıkanmasın diye altı alışkanlık

Mutfak giderini korumanın yolu pahalı ürünler değil, evyeye neyin gittiğine dikkat etmektir. Aşağıdaki altı alışkanlığın hiçbiri masraf sayılmaz.

  1. Yağı evyeye değil, şişeye dökün

    Kızartma yağını soğutun, ağzı kapalı bir şişede biriktirin. Dolunca atık yağ toplama noktasına bırakın; yakınınızda yoksa şişeyle birlikte çöpe verin.

  2. Tavayı yıkamadan önce silin

    Yağlı tavayı, tencereyi, fırın tepsisini kâğıt havluyla silip öyle yıkayın. Boruya yalnızca dökülen yağ gitmez; bulaşıkla akan da gider.

  3. Artığı ve telveyi çöpe atın

    Tabaktaki pilav, makarna, salata artığı da demliğin ve cezvenin posası da evyeye değil çöpe gider. Tabağı bulaşık makinesine dizmeden önce de sıyırın; makinenin suyu aynı borudan geçer.

  4. Gidere ince süzgeç takın

    İnce delikli bir evye süzgeci kabuğu, çekirdeği, pirinç tanesini tutar. Dolunca çöpe silkeleyin.

  5. Haftada bir evyeyi doldurup boşaltın

    Bulaşık bitince evyeyi sıcak musluk suyuyla doldurup tıpayı çekin. Dolu evyenin suyu boruyu ince akan sudan daha güçlü süpürür, yeni tutunmuş yağı götürür. Kaynar su değil, musluktan gelen sıcak su yeter; eskimiş kalın tabakayı bu da sökmez.

  6. Sifonu yılda bir iki kez temizleyin

    Evyenin altındaki sifon elle sökülür. İçinde biriken yağlı çamuru hat daralmadan almış olursunuz. Nasıl yapılacağı bir sonraki başlıkta.

Evye yavaşladıysa evde ne yapılır?

Su ağır da olsa iniyorsa ya da tıkanıklık yeni olduysa şu sırayla gidin. Her adımdan sonra su verip bakın; açıldıysa bir sonrakine geçmeyin.

Önce şunu bilin: kaynar su ve lavabo açıcı dökmeyin.

Kaynar su plastik (PVC) boruyu ve sifon contalarını yorar; yağı da ancak birkaç dirsek öteye taşır. Lavabo açıcı, tuz ruhu, kezzap katılaşmış yağı çoğu zaman açmaz; sifonda bekler. Gidere bunlardan birini döktüyseniz pompa yapmayın, sifonu sökmeyin: içeride duran kimyasal ele, göze sıçrar. Tuz ruhu ile çamaşır suyunu asla üst üste dökmeyin; karışınca zehirli gaz çıkar. Kimyasallar boruya ne yapar?

  1. Süzgeci ve gider ağzını temizleyin. Evyedeki suyu bir kapla kovaya alın. Süzgeci çıkarın, altında birikeni eldivenle toplayın. Bazen sorun yalnızca budur.
  2. Pompa deneyin. Evyeye pompanın lastiğini örtecek kadar su koyun. Çift gözlü evyede öbür gözün giderini, varsa taşma deliğini ıslak bir bezle sıkıca kapatın; kapatmazsanız bastığınız hava oradan kaçar. Pompayı yerinden kaldırmadan seri biçimde itip çekin.
  3. Sifonu söküp temizleyin. Dolabı boşaltın, sifonun altına kova koyun. Plastik somunları elle gevşetin; içinden çıkan yağlı çamuru çöpe atın, evyeye geri dökmeyin. Contaları yerine oturtup somunları elle sıkın, su verip ek yerlerinin damlatmadığına bakın.
  4. Burada durun. Sifon temiz çıktıysa tıkanıklık duvarın içindeki borudadır. Tel, şiş, askı sokmayın; boruyu deler, tıkacı daha derine iter.

Karbonatla sirke köpürür, kokuyu bir süre bastırır; ama boruya sıvanmış yağ tabakasını sökmesini beklemeyin.

Ustayı ne zaman aramalı?

Süzgeç, pompa ve sifon temizliği evde yapılabilecek olanın tamamıdır. Bunlardan sonra su hâlâ bekliyorsa tıkanıklık elinizin ulaşmadığı yerdedir; oraya alet gerekir.

Şunlardan biri varsa uğraşmayın, arayın

  • Sifonu temizlediniz, evye yine boşalmıyor
  • Makine boşaltırken köpüklü su evyeye çıkıyor
  • Üst kat su kullanınca sizin evyeden su çıkıyor
  • Gider birkaç ayda bir yeniden tıkanıyor
  • Gidere kimyasal döktünüz, açılmadı
0535 818 57 30

Geldiğimizde önce tıkanıklığın yerini buluruz: sifon mu, duvarın içindeki boru mu, kolon mu? Fiyatı işe başlamadan söyleriz. Sifon temizliği ve spiralle bitecek işe makine kurmayız; hat yağ bağlamışsa onu da açıkça söyleriz. Nasıl çalıştığımız mutfak gideri açma sayfasında yazıyor.

Açtırdınız, yine tıkandı: neden?

Mutfak giderinde en sık duyduğumuz şikâyet budur: geçen sefer açıldı, birkaç ay sonra yine doldu. Çoğunlukla üç sebepten biridir.

  • Delik açılmış, boru temizlenmemiştir. Spiral yağ tıkacının ortasından bir yol açar; su akar, iş bitmiş görünür. Çeperdeki yağ yerinde durduğu için boru dar kalır. Yağ bağlamış hattı içten yıkayan, yüksek basınçlı sudur.
  • Borunun eğimi azdır ya da boru eskidir. Uzun yatay giden hatta su yavaşlar, yağ çökecek vakit bulur. Eski binalardaki dökme demir (pik) borunun içi pas ve kireçle pürüzlenir; yağ pürüze daha kolay tutunur.
  • Sorun sizin dairenizde değildir. Mutfaklar alt alta aynı düşey boruya, kolona bağlanır. Kolon daraldıysa siz ne kadar dikkat etseniz de üst katların yağı sizin hizanızda birikir. Komşularda da aynı şikâyet varsa yöneticiye haber verin; iş ortak hattın açılmasıdır.

Açtırırken şunu sorun: yalnızca delinecek mi, yıkanacak mı?

Her mutfak tıkanıklığına basınçlı su gerekmez; yeni bir tıkaç sifon temizliği ve spiralle biter. Ama hat uzun süredir yağ tutuyor ve sık tıkanıyorsa çeperin de temizlenmesi gerekir. Hangisinin yapılacağını işe başlanmadan öğrenin.

7/24 açık

Evye yine doldu mu? Arayın.

Sifonu temizlediyseniz ve su hâlâ bekliyorsa gerisi alet işidir. Ne gördüğünüzü anlatın; gelip bakalım, fiyatı baştan söyleyelim.

0535 818 57 30
  • Asitsiz, makineyle
  • İşe başlamadan net fiyat
  • Tüm İstanbul
Ara WhatsApp